Deze tekst is geschreven door Joukje Molenaar, ervaringsdeskundige.
Joukje is ambassadeur van Veilig Thuis(ouderenmishandeling) en praat en denkt mee in de klankborgroep van Gemeente Amsterdam. Ze is opgeleid bij Team+Ed.

Al twintig jaar ben ik chronisch ziek en daardoor afhankelijk van thuiszorghulpen, mantelzorgers en vrijwilligers. Mijn klachten werden gebagatelliseerd, waardoor er veel te laat een juiste diagnose werd gesteld. Doordat de klachten onduidelijk waren werden die niet serieus genomen- en begonnen de huishoudelijke hulpen mij te pesten.

Wat is ouderenmishandeling?
Volgens de statistieken krijgen één op twintig ouderen boven de 65 jaar te maken met een of andere vorm van ouderenmishandeling.
Hieronder wordt verstaan: verwaarlozing, lichamelijk of geestelijke mishandeling en financiële uitbuiting. Enkele voorbeelden waarmee u te maken kunt krijgen zijn een naaste die u uitscheldt of bedreigt, tegen u schreeuwt. Hardhandig vasthoudt, knijpt, u vastbindt of opsluit. Iemand die zonder uw toestemming aankopen doet van uw geld of spullen van u meeneemt. Ook als uw naaste u onvoldoende zorg, eten en/of drinken geeft van waarvan u afhankelijk bent. (bron Veilig Thuis)

Verhaal van een ervaringsdeskundige
Op mijn 55e jaar (1997) kroop ik ziek in bed. Ik was zo ernstig ziek dat ik zelf mijn handen niet meer kon optillen. Zelf dacht ik dat het herstel 5 jaar in beslag zou nemen, maar helaas is het nu al twintig jaar. De diagnose die er destijds werd gesteld was Chronisch Vermoeidheids -Syndroom en Fybromyalgie. CVS werd in die tijd niet echt serieus genomen.
Ook mijn huishoudelijke hulpen begrepen het niet en ze begonnen mij te pesten. Er gingen opvallend veel dingen stuk. De stofzuiger viel een aantal keren van de trap naar beneden. De snoeren van de televisie lagen losgetrokken in de huiskamer. Er werden 2 gouden horloges gestolen – waarvan een van mijn overleden moeder en ook de ringen die ik van haar erfde. Ik voelde me vaak zo machteloos. Want waar kon ik terecht voor hulp. Er werd gezegd, mevrouw is lui of depressief. Ze moet maar uit haar bed komen en iets gaan doen. Maar ik kon niets. Wie nam mij serieus? Als ik klaagde bij de leidinggevende werd ik niet gehoord. Aan mijn familie werd gezegd dat ik vergeetachtig was en overdreef. Vaak werd er ook tegen mij geschreeuwd. Dat verbale geweld heb ik het als het ergste ervaren. Ook schaamde ik mij, omdat ik de situatie niet onder controle kon krijgen. Ik was toch altijd zo’n sterke onafhankelijke vrouw geweest. Een mantelzorger geweest. Door dat lange ziektebed verloor ik mijn vrienden en kennissen. Ik vereenzaamde. Omdat ik niemand meer om mij heen had werd ik volkomen afhankelijk van mijn huishoudelijke hulpen. Als zij er waren kroop ik diep onder de dekens en was blij als ze weg waren. Ook de maatschappelijke werkster en mijn huisarts namen mij niet serieus. Mijn huisarts zei: “U hebt CVS en daar kunnen wij niets aan doen”.
Na 5 jaar in 2003 werd ik opgenomen in het ziekenhuis. Daar bleek dat ik een ernstige vorm van hartfalen had. De output was nog maar 15%. Ik had het bijna niet overleefd. Nadat ik was aangesterkt, heb ik de huishoudelijke hulpen de deur uit gezet. Hulp die ik eigenlijk wel nodig had. Want ik kon nog niet zoveel. Het heeft heel lang geduurd voordat ik huishoudelijke hulpen weer in mijn huis kon toelaten. Pas in 2009 na tien jaar bed, was ik in staat om te revalideren.

Afhankelijkheid
Ik werd afhankelijk van mijn huishoudelijke hulpen. Schaamde mij. Voelde me onveilig en machteloos. Niet serieus genomen. Er werd niet naar mij geluisterd. Ik wist niet waar ik terecht kon voor hulp en ik vereenzaamde. Doordat ik vereenzaamde had ik vaak niemand om mee te praten en hoorde mijn eigen stem niet. Ik merkte hoe snel mijn vocabulaire achteruit ging. Doordat ik nooit meer buiten kwam miste ik de zon op mijn huid en de wind in mijn gezicht.
Als de verzorgers de enige zijn die nog over de vloer komen, kom je in een afhankelijk positie terecht dan is het moeilijk om te klagen als je niet tevreden bent. Ik merkte als ik klaagde, de leidinggevende mij niet serieus namen. Als je eenzaam bent, weinig geld tot je beschikking hebt, geen of een klein netwerk, de deur niet uit kan – dat zijn factoren die ouderen in een afhankelijke positie dwingen. O ja, er zijn zeker ouderen die zich goed kunnen redden. Maar er is een grote vergeten groep ouderen die over weinig financiën beschikt en zich lichamelijk niet kan redden. Als de verzorgers de enige zijn die over de vloer komen en je wordt mishandeld is het moeilijk om te klagen. Want vanuit die afhankelijk positie zal je niet snel klagen. Wat dan wel?

Verplaats je in de situatie van oudere mensen.
Als je ouderen wilt bereiken is het belangrijk ze serieus te nemen. Ga met ze in gesprek. Luister naar ze wat ze te zeggen hebben. Kijk naar de hele persoon en bespreek met ze waar hun kracht ligt. Ze weten vaak wat hun mogelijkheden zijn. Leg ze niets op. Vraag en luister. Kom regelmatig terug en zorg voor vast contact. Want onze generatie is anders opgevoed.
Ik ben van de generatie die in de oorlog geboren is. Maar er is een grote groep ouderen die de oorlog bewust hebben meegemaakt. Vrouwen werden in die tijd anders opgevoed en huishouden was een fulltime baan. Om het cru te zeggen – je enige recht was de aanrecht. De jongens mochten meestal studeren, de meisjes trouwden toch wel. In die tijd werd de was in grote ketels op het fornuis gekookt. Op maandagochtend moesten voor 10 uur de kleden geklopt worden. In de huiskamer stond een kolenkacheltje en er waren er geen douches. Moeders en meisjes werden vaak in een afhankelijkheidspositie opgevoed. Daarnaast bepaalde de kerk hoe er geleefd moest worden. In die tijd moest de vrouw de man altijd ter wille zijn. Er waren geen voorbehoedsmiddelen en weinig of geen voorlichting. Als een meisje ongehuwd zwanger werd was dat een schande voor de familie. In die tijd speelde de kerk een belangrijke rol in het leven van de mensen en er werd verwacht dat men veel kinderen kreeg. Het gezin was de hoeksteen van de samenleving. Kinderen waren van ondergeschikt belang, zij hadden geen stem. De gezinnen waren vaak groot, de behuizing was klein en in de naoorlogse tijd was er vaak armoede. Het was gewoon dat jonge kinderen zwaar werk deden in het huishouden. Oude kleding werd gekeerd of vermaakt.
Als je wilde scheiden, werkloos of ziek werd, was er geen uitkering. In deze grote gezinnen werd er ook vaak een corrigerende tik uitgedeeld of gewoon geslagen. Er waren vaders die uit de oorlog waren gekomen met een borderline. Daar werd niet over gepraat.
Als je met ouderen praat, is het belangrijk dit te realiseren, dat voor velen dit een groot impact in hun leven heeft gehad.

Respect
We vinden het normaal dat we onze kinderen verzorgen en begeleiden. De ouderen die thuis wonen hebben ook begeleiding nodig. Zij worstelen met het loslaten van hun vroegere leven en zoeken naar de zingeving voor hun verdere leven. Ouderen worden vanzelf weer als kinderen. Ze moeten loslaten, zich veilig voelen en kunnen vertrouwen dat als je niet meer voor jezelf kunt zorgen dat je op de juiste manier verzorgd wordt. Vaak krijgen wij niet het respect wat we verdienen. Het enige verschil wat we hebben met de jongeren dat ze meer energie hebben. Want we weten heus wel hoe we met onze eigen problemen moeten omgaan maar we kunnen het niet meer oplossen en moeten het helaas uit handen geven.
Ik maak mij zorgen dat de ouderen die thuis blijven wonen zo weinig huishoudelijke zorg krijgen. In de afgelopen 5 jaar is het vallen met 60% toegenomen. Dat betekent dat we in de ziekenhuisbedden belanden, wat heel veel extra kosten met zich meebrengt. De zorg wordt heirdoor niet goedkoper. Wat mij diep gekwetst en geraakt heeft, is de respectloosheid waarmee ik ben behandeld. De dingen die er tegen mij zijn gezegd werden. Geef ons de bevestiging dat we er mogen zijn.

Eenzaamheid.
Veel ouderen zijn eenzaam. Ondanks alle vrijwilligers en het aanbod van welzijnsorganisaties lijkt het probleem alleen maar groter te worden. Want niet alleen is er eenzaamheid onder de ouderen die zelfstandig thuis wonen, maar ook in verzorging -/verpleeghuizen. Er wordt veel voor de ouderen gedacht. Maar de vraag ligt er of de ouderen dat willen. Ik in ieder geval niet. Ik wil graag dat er met mij wordt gepraat en gedacht welke vorm van hulp ik nodig heb om mijn eigen regie in handen te houden. Gevoelens van eenzaamheid zijn heel persoonlijk. Daarom moet er heel goed naar ieders verhaal geluisterd worden. Maatwerk.
Het advies wat ik aan de ouderen zou willen geven, zorg dat je een doelstelling hebt. Je kunt in de zomer voor de deur in het zonnetje gaan zitten, zodat je toch wat buitenlucht ervaart. Want in huis wegen de problemen vaak zwaarder. Er zijn vrijwilligersorganisatie die je kunt bellen, zodat er iemand met je naar buiten kunt. Probeer er op uit te gaan. Ga evt. in het zonnetje voor je huis zitten zodat je buitenlucht kan ervaren. Als je niet kunt internetten zijn er gelukkig nog huis aan huis bladen waarin je kunt lezen welke activiteiten er zijn. Informatie kan je vragen in de wijkteams. Ze helpen u zeker verder.

Zet ervaringsdeskundige in.
Ik ben opgeleid bij Team + Ed. Wat – en hoe professioneel om te gaan met mijn ervaringen.
Ervaringsdeskundigen weten als geen ander hoe het is mishandeld te worden.

Hebt U met mishandeling te maken.
Met wie kun je zelf contact zoeken als je een of andere vorm van mishandeling ondergaat. Uiteraard U eigen de huisarts. Veilig Thuis t. 0800 – 2000. U kunt gratis bellen 24 uur per dag. 7 dagen in de week. Dit advies –en meldpunt huiselijk geweld en kindermishandeling is er voor iedereen, dus ook voor ouderen. U kunt ook bellen als u advies wil hoe u met de mishandeling moet om gaan.

Wij van Viral Next stellen het zeer op prijs als u deze belangrijke boodschap met vrienden, familie en kennissen wilt delen op Facebook. Ouderenmishandeling is nog steeds een taboe en zou bespreekbaarder moeten worden!

Advertentie

Wat vind jij? Reageer hieronder: